Aansprakelijkheid

Tiener aangeklaagd voor bedreigen Bush CHICAGO - Een dertienjarige jongen is in de Verenigde Staten aangeklaagd voor het bedreigen van president Bush. De tiener uit een voorstad van Cincinnati (Ohio) stuurde twee e-mails kort voor het bezoek van de president aan de stad. In de aanklacht is sprake van ‘terroristische dreigementen’, meldden plaatselijke media woensdag. De jongen stuurde een anonieme mail aan de burgemeester van Cincinnati, een tweede mail tevens aan het Witte Huis, vicepresident Cheney en het Pentagon (ministerie van Defensie). Volgens de politie kon de jongen niet zeggen waarom hij tot zijn daad was gekomen. (Bron : De Volkskrant 29/03/2006)

Jongen van 15 jaar bood ‘uit verveling’ baby te koop aan. Begin januari 2006 schrok de internetwereld op toen op  marktplaats.nl  een advertentie werd geplaatst van een baby die gratis werd aangeboden. In Leeuwarden zette het Friese politiekorps twee rechercheurs op de zaak om de moeder op te sporen die haar kind aanbood. Uiteindelijk bleek na veel speurwerk dat de advertentie werd geplaatst door een 15-jarige jongen. Hij zette een jongetje van 1 jaar te koop. ‘Ik verveelde me gisteren en ik dacht ik ga wat ouwehoeren. Dus zette ik een kind te koop voor de grap’ schreef de onbekende, ietwat geschrokken tiener in een nieuw bericht op de website. ‘Ik dacht dat ze het niet zo serieus zouden opvatten. Sorry’. De schrijver van het bericht had de uitwerking van zijn bericht schromelijk onderschat. De politie nam de advertentie over de gratis baby uiterst serieus en het bericht haalde voorpaginanieuws. Nadat de agenten de dader hadden opgespoord, werd er een hartig woordje met de knaap gesproken. Hij kreeg echter geen straf. (Bron : Het Belang van Limburg 13/01/2006)

Naaktfoto op internet

Internetfilmpje verraadt jonge brandstichters. Drie jongens van 15, 16 en 17 jaar, die in 2004 met een molotovcocktail brand probeerden te stichten bij een school in Adorp, zijn bijna twee jaar na dato alsnog opgepakt. Dat heeft de politie in Groningen gisteren bekendgemaakt. Het drietal ondervond op pijnlijke wijze dat ook de politie over een internetaansluiting beschikt. Op internet dook namelijk begin dit jaar een filmpje op waarop keurig was te zien hoe het drietal een molotovcocktail op het schoolplein gooide. Eén van de jongens had het voorval zelf gefilmd en online gezet. Op de website stonden bovendien de namen van de drie jongens genoemd. Voor de politie was het vervolgens een koud kunstje om de boosdoeners op te sporen. Via bureau Halt hebben ze een alternatieve straf gekregen. (Bron :Algemeen Dagblad 29/03/2006)

Rijense pubers zetten nepwapen online Twee jongens van dertien en vijftien uit Rijen hebben zichzelf in de vingers gesneden door webcamfoto's te maken van hun metalen nepvuurwapen. De wijkagent ontdekte de foto's op internet tijdens een onderzoek naar hun spijbelgedrag. Kennelijk was hij gaan Googelen naar de jongens en op hun websites kwam hij de webcam-afbeeldingen tegen.
Het vuurwapen was door de jongens begraven in een speeltuintje in Rijen. De gemeente Rijen staat nu op haar kop: "Ik heb zelf kleinkinderen. Je moet er toch niet aan denken dat zij dat wapen opgraven", zegt een bewoonster. Voor de twee tieners dreigt nu jeugddetentie. (Bron: Brabantsdagblad 09/04/2006)

Meisje telefoneert 1.000 keer naar 911. Een tienermeisje uit Buffalo (in de staat New York) gaf toe meer dan duizend keer gebeld te hebben naar het noodnummer 911. Ze maakte de meeste telefoontjes met haar GSM. De hulpverleners in het callcenter werden gepest, uitgelachen en uitgedaagd , onder andere met de woorden: "Je kan me toch niet pakken." Dit werd bekendgemaakt door de politie. Afgelopen weekend werd het meisje opgepakt omdat ze twee maal foutief een ongeval had gemeld en zes keer met de kerktelefoon naar het noodnummer belde. Sommige van de telefoontjes eerder deze maand duurden maar enkele minuten, eentje duurde meer dan een uur. "Ze gaf ons geen enkele reden waarom ze dit heeft gedaan," vertelde Dennis Richards, hoofd van de politie. "Ze was heel onrespectvol en zei onder meer 911 te zullen blijven bellen." Eerder dit jaar deed zich een soortgelijk geval voor. Juan Merced pleegde samen met zijn vrouw en oudste zoon meer dan duizend telefoontjes vanuit hun thuis in Buffalo. Volgens de politie werd het meisje geïnspireerd door dit trio en kopieerde ze hun gedrag. Vorig jaar nog wees Canadees onderzoek uit dat slechts negen procent van de telefoontjes gerechtvaardigd is. (Bron : Het Laatste Nieuws, 12/04/2006)

Kinderen en jongeren zijn niet alleen slachtoffer van cyberpesten maar soms ook dader. Stel dat je zoon of dochter een foto van een vrouwelijke leerkracht tot een naaktfoto bewerkt en dit op internet publiceert met naam en adres van de leerkracht erbij zodat deze onophoudelijk wordt gebeld door mannen met obscene voorstellen. De leerkracht geraakt daardoor in een ernstige depressie en gaat in langdurig ziekteverlof en heeft daarenboven kosten om haar telefoonlijn te laten veranderen. Of een andere jongere publiceert een webcamfilmpje met een striptease van een medeleerlinge op het internet waar het meisje dit te goeder trouw dacht dit enkel voor haar vriend te doen. Het filmpje verspreidt zich razendsnel op internet, het meisje geraakt in een zware depressie, durft niet meer naar school en moet haar jaar overdoen. Een jongere plaatst illegale muziek in mp3 formaat op zijn eigen website en verspreidt op die manier duizenden illegale liedjes.
Of het kan ook minder extreem. Een jongere hackt een website van een bedrijf of school zodat die lange tijd onbruikbaar wordt of spamt de mailbox van een medeleerling waardoor ook de ouders geen toegang meer hebben tot hun electronische post.

In de meeste gevallen zijn de ouders aansprakelijk voor dit soort stommiteiten die als grap beginnen, maar waar de zware gevolgen de jongere en zijn ouders blijven achtervolgen. Volgens het Burgerlijk Wetboek zijn ouders aansprakelijk voor de fouten van hun minderjarige kinderen en de schade die ze veroorzaken. Het prijskaartje kan hoog oplopen.

Tot nu toe bleef het bij beentje lichten op de speelplaats, een kaars aansteken op een hooizolder of rijden zonder rijbewijs en een ongeval veroorzaken, maar met de computer, internet en mobiele telefonie is er een ernstige risico bijgekomen inzake verantwoordelijkheid. In voornoemde situaties zijn de ouders praktisch altijd aansprakelijk. Volgens het Burgerlijk Wetboek geldt een vermoeden dat ouders aansprakelijk zijn voor de fouten van hun minderjarige kinderen en de schade die deze veroorzaken. De wetgever gaat er bovendien van uit dat ouders de onrechtmatige daden van hun kinderen kunnen verhinderen als ze hun ouderlijke macht zorgvuldig uitoefenen (goede opvoeding en voldoende toezicht). De enige manier om te ontsnappen aan hun verantwoordelijkheid is kunnen aantonen dat ze voldoende toezicht hebben uitgeoefend op de kinderen en dat ze hun een behoorlijke opvoeding hebben gegeven. Voor dingen die buitenshuis gebeuren is het niet altijd duidelijk dat ouders nalatig kunnen zijn, maar hoe zit het met dingen die jongeren met hun computer thuis uithalen. Daar kunnen ouders toch voldoende toezicht uitoefenen.

Tot nu toe zijn ons omtrent cyberpesten of ander internetmisbruik nog geen specifieke uitspraken gekend. Ofwel kon men de daders niet achterhalen ofwel werd er een minnelijke regeling getroffen. In de meeste gevallen betaalt de familiale verzekering de kosten die kinderen door hun stommiteiten veroorzaken. De gaat dan bijvoorbeeld op voor kinderen die met hun GSM of via een telefooncel een valse bommelding doen of vandalisme plegen. Maar een gezins-of familiale verzekering is niet verplicht zodat nogal wat onbemiddelde gezinnen moedwillig of andere gezinnen uit vergetelheid dit soort verzekering niet afsluiten en volledig zelf moeten opdraaien voor alle kosten.

Kan men ouders aansprakelijk stellen als hun kinderen stommiteiten via internet of met mobiele telefoon uithalen. In principe wel, temeer als het verkeerd gedrag thuis gebeurt en ouders toezicht hadden kunnen houden. Soms zijn ouders onvoldoende vertrouwd met internet en GSM toestanden. Het is dan maar de vraag of ouders aansprakelijk kunnen worden gesteld voor wat er daar mis kan gaan. Naar onze mening kunnen ouders, zelfs al roepen ze hun gebrek aan kennis en vertrouwdheid in, hier wel degelijk aansprakelijk worden gesteld. Of de familiale verzekering in zulke gevallen uitbetaalt, hangt af van de aard van de stommiteit, de opzettelijkheid ervan en de leeftijd van de dader. In de praktijk hangt de aansprakelijkheid vaak af van de interpretatie van de rechters. Ze kunnen een eigen invulling geven aan de begrippen ‘voldoende toezicht’ en ‘goede opvoeding’. Het is soms ook moeilijk om een causaal verband aan te tonen tussen de ene foute daad en een slechte opvoeding.

Kamerlid Guido De Padt (VLD België) diende begin 2006 een wetsvoorstel in om meer duidelijkheid te creëren. Hij pleit voor een objectief criterium voor de ouderlijke aansprakelijkheid : ouders zijn altijd aansprakelijk, behalve wanneer ze overmacht kunnen aantonen. Dat zou vooral de slachtoffers beter moeten beschermen, omdat die automatisch vergoed zullen worden door de verzekering van de ouders of de ouders zelf indien ze geen verzekering hebben. De Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop pleit ook al langer voor een hervorming van de huidige regeling voor de aansprakelijkheid van ouders voor de daden van minderjarige kinderen.

Test-Aankoop meldde al eerder dat rechter heel wat tegenstrijdige uitspraken vellen omdat ze verschillende opvattingen hebben over wat een goede opvoeding en voldoende toezicht inhouden. Volgens hen zouden ouders steeds aansprakelijk worden geacht zodra er sprake is van een onrechtmatige daad tenzij ze kunnen bewijzen dat er overmacht in het spel is. Bijkomende voorwaarde is wel dat ze een verplichte familiale verzekering willen invoeren. (De Standaard 09/01/2009)

Heel wat websites dekken zich in hun aansprakelijkheid door expliciet te wijzen op de ouderlijke verantwoordelijkheid. Op de website van MTV vonden we volgende clausule : Ouderlijke verantwoordelijkheid. Wij zijn begaan met de veiligheid en het welzijn van al onze gebruikers, doch in het bijzonder van kinderen. Ouders die hun kinderen toestaan gebruik te maken van de Dienst dienen ervoor te zorgen dat zij toezicht houden op hun kinderen en hen helpen. Wij brengen je in herinnering dat de Dienst bedoeld is om te appelleren aan een breed publiek. Wij brengen de ouders, als wettig vertegenwoordigers, in herinnering dat zij verantwoordelijk zijn voor toezicht op hun kinderen en voor de beslissing welke specifieke Diensten geschikt zijn voor hun kinderen

Bekijk hier een preventiefilmpje van Sire